Regulation (EU) 2023/1804, kısaca AFIR— AB genelinde alternatif yakıt altyapısının (özellikle elektrikli araç şarjının) yaygın, birlikte-çalışabilir ve kullanıcı dostu olmasını yasal zorunluluğa dönüştürdü. 13 Nisan 2...
Regulation (EU) 2023/1804, kısaca AFIR— AB genelinde alternatif yakıt altyapısının (özellikle elektrikli araç şarjının) yaygın, birlikte-çalışabilir ve kullanıcı dostu olmasını yasal zorunluluğa dönüştürdü. 13 Nisan 2024’ten itibaren:
- Otoyol Koridor Hedefleri – 2025’ten başlayarak TEN-T çekirdek ağında her 60 km’de ≥ 150 kW, 2030’da ≥ 600 kW havuz; ağır vasıtalar için 350 kW’lık hedefler.
- Ad-hoc Ödeme – Kullanıcıların üyelik gerekmeden kart/NFC veya güvenli QR ile ödeme yapabilmesi zorunlu.
- Fiyat Şeffaflığı – kWh bazlı fiyat etiketi + açık veri paylaşımı (OCPI / EN 17186).
alanlarında kararlar getirdi.
Türkiye açısından uyum; AB tedarik zincirine entegrasyon, turizm geliri, yeşil finansmana erişim ve yerli CPO’ların Avrupa roaming pazarına çıkışı için stratejik önemdedir.
AFIR’ın Şarj Ağı Zorunlulukları
AFIR, hafif ve ağır vasıtalar için kilometre aralığı, toplam havuz gücü ve tekil soket gücü hedeflerini takvimli olarak tanımlar.
Erişim Detayları
AFIR’ın kullanıcı deneyimine dair hükümleri dört temel başlıkta toplanır:
- Sözleşmesiz (ad‑hoc) Erişim – Her halka açık noktada üyelik gerekmeden ödeme.
- Elektronik Ödeme Terminali – ≥ 50 kW yeni DC istasyonlarda kart/NFC; < 50 kW’ta kart veya güvenli QR.
- Kart/NFC Retrofit Takvimi – 13 Nisan 2024’ten önce kurulu ≥ 50 kW DC istasyonlara terminal ekleme son tarihi 1 Ocak 2027.
- Fiyat Şeffaflığı – kWh → dakika → seans → diğer sırasıyla etiket / ekran / QR üzerinden görünür sunum, verinin OCPI‑uyumlu API’de paylaşılması.
AFIR ve Türk Mevzuatı Karşılaştırması
Yol Haritası ve Öneriler
- Altyapı – “AFIR-Türkiye Koridoru” için TEM + O-5’te 60 km/150 kW havuzları ; HDV 350 kW park kümeleri.
- Ödeme Deneyimi – Kart/NFC retrofit envanteri, kurulum, tam uyum.
- Dijital Roaming – EPDK koordinasyonunda Ulusal OCPI Hub + açık veri portalı.
- Şebeke Entegrasyonu – TEİAŞ ile talep yanıtı / V2G yönergesi.
- Finansman – KDV teşviği, CEF-Transport ve EIB kredileri için AFIR uyum şartı.
Değerlendirme
AFIR ile uyum, Türkiye’ye:
- %100 yabancı sürücü uyumluluğu (kartla ödeme + kWh etiketi)
- Turizm & ihracatta güven artışı (TEN-T entegrasyonu)
- Yeşil finansmana erişim (CEF, EIB) getirir.
Sonuç: EPDK’nın AFIR eşdeğeri hükümleri Şarj Hizmeti Yönetmeliği’ne entegre etmesi ve “AFIR Uyum Birimi” kurarak sektörü yönlendirmesi, Türkiye’yi Avrupa e-mobilite ekosisteminin kesintisiz bir paydaşı yapacaktır.
📕 Kaynak;